3D-meten en inmeten met een laserscanner

Een laserscanner zendt een lichtpuls uit, meet de tijd tot de terugkeer en berekent de afstand; dat doet hij honderdduizenden tot miljoenen keren per seconde terwijl hij over alles in zicht zwaait. Elke retour is een punt met een positie ten opzichte van de scanner en een intensiteit. Samen vormen de punten een puntenwolk — het oppervlak van wat er voor het instrument stond, als gemeten geometrie. Op een statief staat de scanner stil en wordt elk punt vanaf één bekende positie gemeten; in beweging moet hij voor elk punt weten waar hij was, en dat leveren SLAM en GNSS. Het meten gebeurt daarna op de wolk: een afstand tussen twee punten, een oppervlak, een volume tegenover een basis, een sectie door een wand, een vergelijking met een ontwerp.

Nauwkeurigheid is altijd een cijfer op een afstand. Artec Ray II is 1,9 mm op 10 m, 2,9 mm op 20 m en 5,3 mm op 40 m: de fout groeit met de afstand omdat de bundel uitwaaiert en de hoekfout verder doorwerkt. Een handheld structured-light-scanner zoals Artec Leo werkt op 0,35–1,2 m en haalt 0,1 mm, omdat de afstand kort is. Een bewegende SLAM-scanner zoals Artec Jet is ±10 mm ondergronds en ±15 mm bovengronds, omdat zijn nauwkeurigheid ook het weten omvat van waar hij was. Geen van deze cijfers betekent iets zonder de afstand, en een specificatie die het een zonder het ander geeft, is geen specificatie.

Een groot terrein en een component zijn dus verschillende taken. Een groefwand, een installatievloer of een voorraadhoop wordt op afstand gemeten op millimeters — het terrein is het object, en de vraag is de geometrie op schaal. Een bekleding, een mantel of een beugel wordt op armlengte gemeten op een tiende millimeter — het onderdeel is het object, en de vraag is of het past. Een conventionele inmeting beantwoordt beide met de punten die iemand koos; een scanner antwoordt met het hele oppervlak, en het kiezen gebeurt achteraf, op het model, zo vaak als de vraag opkomt.